Yozgat ili doğal ve ekonomik koşulları, tarımsal yapısı, gelenekleri ile koyun ve keçi yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapılmasına elverişlidir. Küçükbaş hayvanlar genel olarak zayıf çayır meralar ve nadas alanlarını, anız ve bitkisel üretime uygun olmayan alanları değerlendirerek et, süt, yapağı, kıl, deri gibi ürünlere dönüştürebilme yeteneğine sahiptir. Geniş mera alanlarına sahip olan Yozgat ili gerek topografik yapısı ve gerekse iklimsel özellikleri ile küçükbaş hayvancılığın gelişmesine uygun bir il konumundadır.
Bölgede yaygın olarak yetiştirilen koyun ırkı Akkaraman, keçi ırkı ise Kıl keçisidir. Hayvanlar çoğunlukla çayır mera ve anıza dayalı olarak beslenmektedir. Bölgede ağırlıklı olarak yerli ırkların yetiştirilmesinde, hayvanların bölge koşullarına çok iyi uyum sağlaması, mevcut bitki örtüsü, iklim şartları ve ekstansif koşullarda yapılan yetiştiricilik sonucu hayvanlardan elde edilen verimlerin ekonomik olması etkilidir. TÜİK verilerine göre Türkiye küçükbaş hayvan varlığı 52.363.410 baştır. Yozgat ilinde ise 477.809 baş küçükbaş hayvan bulunmaktadır.
Tablo 1. Türkiye ve Yozgat küçükbaş hayvan varlığı ile Yozgat ilinin Türkiye’deki payı
| Yıl | Küçükbaş (adet) | Türkiye | Değişim* | Yozgat | Değişim* | Yozgat’ın payı %** |
| 2024 | Koyun (yerli) | 38.208.635 | 2,03 | 438.161 | 0,58 | 1,14 |
| Koyun (Merinos) | 3.851.835 | 8,36 | 1.434 | - | 0,04 | |
| Keçi (Kıl) | 10.092.756 | 1,20 | 38.191 | 1,34 | 0,38 | |
| Keçi (Tiftik) | 210.184 | 0,29 | 23 | 0,001 | 0,01 | |
| Toplam | 52.363.410 | 1,84 | 477.809 | 0,59 | 0,91 | |
| 2015 | Koyun (yerli) | 29.302.358 | 1,56 | 344.027 | 0,45 | 1,17 |
| Koyun (Merinos) | 2.205.576 | 4,78 | 132 | - | 0,01 | |
| Keçi (Kıl) | 10.210.338 | 1,22 | 63.708 | 2,24 | 0,62 | |
| Keçi (Tiftik) | 205.828 | 0,29 | 0 | - | 0,00 | |
| Toplam | 41.924.100 | 1,48 | 407.867 |
| 0,97 | |
| 2005 | Koyun (yerli) | 24.551.972 | 1,30 | 267.460 | 0,58 | 1,09 |
| Koyun (Merinos) | 752.353 | 1,63 | 0 | - | 0,00 | |
| Keçi (Kıl) | 6.284.498 | 0,75 | 11.262 | 0,39 | 0,18 | |
| Keçi (Tiftik) | 232.966 | 0,33 | 560 | 0,03 | 0,24 | |
| Toplam | 31.821.789 | 1,12 | 279.282 |
| 0,88 | |
| 1995 | Koyun (yerli) | 18.801.878 | - | 760.060 | - | 4,04 |
| Koyun (Merinos) | 460.850 | - | 0 | - | 0,00 | |
| Keçi (Kıl) | 8.397.000 | - | 28.440 | - | 0,34 | |
| Keçi (Tiftik) | 714.000 | - | 17.360 | - | 2,43 | |
| Toplam | 28.373.728 | 0 | 805.860 | 0 | 2,84 |
*: 1995 yılına göre değişim, **: Yozgat ilinin Türkiye hayvan varlığına oranı, *, **: hesaplanmış değerlerdir.
Kaynakça
ANONİM (2024). Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. 2024 Yıl Sonu Brifing Raporu, https://yozgat.tarimorman.gov.tr/, Erişim Tarihi: 03.02.2026.
BOZ M. A., TÜFEKCİ H. (2024). Yozgat İlinin Hayvancılık Potansiyeli ve Türkiye’deki Durumu, M. ÖZALP içinde, Uluslararası Kalkınmada Yozgat'ın Potansiyeli Problemleri ve Çözüm Önerileri (195-207), İstanbul, Kriter Yayınevi. ISBN: 9786256103702
DUYKOP, A. Ö., TÜFEKCİ, H. (2025). Determination of Reproductive and Survival and Growth Characteristics of Lambs in Akkaraman Ewes Reared in Şefaatli District of Yozgat Province. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 28(5), 1383-1393. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1652128
TÜFEKCİ, H. (2020). Yozgat İli Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliğinin Yapısal Durumu ve Geliştirme Olanaklarının Belirlenmesi. Journal of Animal Production, 61(2), 91-100. https://doi.org/10.29185/hayuretim.663273
TÜFEKCİ, H. (2023). Yetiştirici Koşullarında Akkaraman Irkı Koyunlarda Döl Verimi ile Kuzularda Büyüme ve Yaşama Gücü Özelliklerinin Belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 12(1), 139-144. https://doi.org/10.29278/azd.1188633
TÜİK (2024). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/, Erişim tarihi: 03.02.2026.
