KABALI MEYVE BAHÇESİ: YOZGAT’TA MODERN MEYVECİLİK VE KIRSAL KALKINMA ÖRNEĞİ

  • Hakan KELES
  • 09 Nisan 2026

Yozgat ili Orta Anadolu Bölgesi’nde yer alan, ortalama rakımı 1200 m civarında olan ve bu özellikleri ile özellikle ılıman iklim meyve türlerinin yetiştirilmesine uygun koşullara sahip Anadolu ilidir. Yozgat tarımsal faaliyetlerinde tahıl üretimi başı çekmektedir. Ancak birim alanda daha yüksek getirisi olan meyvecilik faaliyetlerine ilgi artmıştır ve bu konuda önemli girişimler yapılmıştır.

Kabalı Meyve Bahçesi bu girişimlerin en önemlisidir. Arazi toplulaştırmasına dayalı bir model ile kurulan bahçede elma, kiraz, şeftali, ayva ve nektarin gibi türlerin üretimi yapılmaktadır. Kabalı Meyve Bahçesi sadece meyve üretimi ile değil aynı zamanda işletmede kullanılan teknolojik alt yapılar ve kültürel uygulamalar ile de adından söz ettirmiş ünü Türkiye sınırlarını aşmıştır. 2011 yılında kurulmuş ve 5.345 dekar alana sahip işletmede uygulanan teknolojiler Dünya Tarım Örgütü (FAO)’ nün dikkatini çekmiş ve kullanılan teknolojik uygulamalar ile hem Türkiye hem de dünya için örnek proje olarak gösterilmiştir. Türkiye’ nin ilk “Dolu Kalkanı” Kabalı Meyve Bahçesinde kullanılmıştır. Dolu zararını minimuma indiren uygulama ile ilgili çeşitli röportajlar yapılmış ve makaleler yazılmıştır. Ayrıca bu büyüklükte bir meyve bahçesinde ilk defa yabancı ot mücadelesi koyun ve kaz yetiştiriciliği ile kontrol altına alınmıştır. Bu uygulama hem tarımın farklı bir kolunda üretim anlamına gelirken, hem de sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir tarım konuları ile birebir ilişkili bir uygulama olarak öne çıkmıştır. Bu sayede pestisit kullanımı minimuma indirilmiştir.

Kabalı Meyve Bahçesi, sağladığı istihdam olanakları ve oluşturduğu ekonomik hareketlilik sayesinde yöre ekonomisi ve sosyal yapısı üzerinde önemli etkiler oluşturmuş; bu yönüyle de projenin örnek niteliği yalnızca teknik uygulamalarla sınırlı kalmamış, kırsal kalkınma açısından da dikkat çekmiştir. Türkiye tarımına örnek bu model sayesinde daha önce parçalı hâlde bulunan araziler birleştirilmiş ve belirli bir planlama çerçevesinde özel işletmelere kiralanarak profesyonel üretim faaliyetlerinin yürütülmesi sağlanmıştır. Bu sayede arsa sahipleri hem kira alabilmekte hem de işletmede çalışma fırsatı bulmaktadırlar. Alanda faaliyet gösteren özel işletme bünyesinde 35 sabit çalışan bulunmaktadır. Ayrıca işletmede gündelik işçilik faaliyetleri de yürütülmektedir. Kiraz hasat döneminde 750-800 kişi istihdam edilirken, elma hasadı ve seyreltmesi gibi yoğun dönemlerde de 300-400 kişi istihdam edilmektedir. İşletmenin faaliyetleri sayesinde Kabalı Köyü ile birlikte, çevre köyler hatta Tokat İli sınırları içerisinde kalan köylerden de servislerle işçiler getirilmektedir. Bu durum işletmenin aynı zamanda bölgesel istihdam ve kırsal ekonomi açısından da önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir.

Bahçede taze meyve üretiminin yanı sıra ikinci kalite meyvelerin değerlendirilmesine yönelik çeşitli işleme faaliyetleri de yürütülmektedir. Elmalardan geleneksel yöntemlerle elma kurusu üretimi yapılmakta, işleme sırasında ortaya çıkan kabuk ve meyve içlerinden doğal fermente elma sirkesi elde edilmektedir. Ayrıca kiraz, elma, şeftali ve ayva gibi ürünlerden marmelat ve pekmez gibi farklı işlenmiş gıda ürünleri de üretilmektedir. Bu uygulamalar hem ürün kayıplarını azaltmakta hem de katma değerli ürün üretimine katkı sağlamaktadır.

Kabalı Meyve Bahçesi, geniş üretim alanı, uygulanan modern üretim teknikleri ve sağladığı istihdam olanakları ile Yozgat’ta meyveciliğin gelişimine katkı sağlayan önemli üretim merkezlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Arazi toplulaştırmasına dayalı üretim modeli sayesinde kurulan bu bahçe, hem tarımsal verimlilik hem de kırsal kalkınma açısından dikkat çekici bir örnek oluşturmakta ve Yozgat’ta modern meyvecilik uygulamalarının gelişimine önemli bir katkı sunmaktadır.

 

 

Kaynakça

AKSAKAL, F. (2018). Tarımın Doğal Afetlerle İmtihanı-Dolu. https://www.linkedin.com/pulse/tar%C4%B1m%C4%B1n-do%C4%9Fal-afetlerle-imtihan%C4%B1-dolu-fahrettin-aksakal/ (Erişim tarihi: 14.03.2026).

AKSAKAL, F. (2020). Göbekli Tepedeki Hayvan Hapishanesi. https://www.linkedin.com/pulse/g%C3%B6bekli-tepedeki-hayvan-hapishanesi-fahrettin-aksakal/ (Erişim tarihi: 14.03.2026).

AKSAKAL, F. (2021). Dolu Topu Yağmuru Engelliyor mu? https://www.linkedin.com/pulse/dolu-topu-ya%C4%9Fmuru-engelliyor-mu-fahrettin-aksakal/ (Erişim tarihi: 14.03.2026).

ANONİM, (2026a). Dolu hakkında röportaj. https://www.youtube.com/watch?v=HTOTHeWShhQ (Erişim tarihi: 14.03.2026).

ANONİM, (2026b). Meyve Bahçesinde Karın Tokluğuna Çalışan Kaz ve Koyunlar. https://www.youtube.com/watch?v=PCR8UvRXuBg&t=2s (Erişim tarihi: 14.03.2026).

KELES, H., ARAS, S. (2018). General Situation, Problems of Yozgat Orchards and Suggestions. ISAS 2018-Winter, 2nd International Symposium on Innovative Approaches in Scientific Studies. November 30- Deember 2, 2018, Samsun, Türkiye.